فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز

چکیده سال‏های بسیاری از رواج اصطلاح نظم پساآمریکایی می‏گذرد‏، نظمی که اغلب محققان محور آن را چین تصور می‏کنند. در این میان، ظهور همه‏گیری کرونا و تبدیل آن به یک بحران جهانی و مهمتر عدم رهبری و نیز شکست آمریکا در این پاندمی، باعث شد تا برخی آن را عامل غروب خورشید هژمونی ایالات متحده بنامند. این پژوهش با پرسش از ماهیت نظام بین‏الملل پساکرونا در بُعد هژمون و ضد هژمون [آمریکا و چین]، تلاش دارد تا از منظر سناریونویسی و تکنیک دلفی به این سوال پاسخ دهد که آیا کرونا منجر به سقوط هژمونی واشنگتن و جایگزینی پکن به جای آن می‏شود یا خیر؟. نتایج بررسی نشان داد به دلایل متعددی که نتیجه‏ی آنها باقی ماندن شکاف پیشتازی آمریکا نسبت به چین خواهد بود سقوط هژمونی آمریکا در جهان پساکرونا ساده‏لوحانه می‏نماید. اما چین با الگوسازی از چهره‏ی خود به عنوان ناجی جهان در دوران کرونا به دلیل موفقیت در مهار آن و نیز ایجاد خط دوستی‏های جهانی از طریق دیپلماسی ماسک، وارد مرحله‏ی مشروعیت‏زدایی از نظم ِ به رهبری آمریکا شد. حالا باید دید آیا رهبران پکن با درنظر گرفتن این افزایش نفوذ خود، تمایل و اراده‏ای برای به پایان رساندن این مرحله و ورود به مرحله نهایی چرخه‏ی قدرت خواهند داشت یا خیر؟، امری که درحال حاضر اگر نگوئیم غیرممکن، اما قطعاً بسیار سخت و پرتنش خواهد بود.