فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز

چکیده   گرجستان پس از استقلال درگیر نزاع‌ها و بحران‌های داخلی بوده و روند  دولت–  ملت‌سازی در این کشور با موانع و چالش‌های بزرگ روبرو بوده است. دولت در حال ملی‌شدن گرجستان در حیات جدید خود همواره با بحران‌های جدی‌ همچون همبستگی و یکپارچگی ملی، هویت ملی و مشروعیت سیاسی مواجه بوده است. همین مشکلات از گرجستان یک دولت ضعیف ساخته است. مهم‌ترین چالش‌های گرجستان را بی‌شک باید در وجود برخی واگرایی‌های قومی ‌در این کشور جستجو نمود که عملاً موجب بیرون ماندن بخشی از سرزمین گرجستان از دایره حاکمیت ملی دولت مرکزی شده است.  این مقاله در پی تجزیه و تحلیل جامع روند دولت - ملت‌سازی در این جمهوری با محور قرار دادن مدل دولت - ملت‌سازی اوراسیایی است.

چکیده دولت- ملت سازی از جمله مباحث جدید و بسیار مهم مطالعات روابط بین‌الملل قلمداد می‌گردد. ‌این بحث بویژه با ورود اعضای جدید به نظام دولت‌ها در دوره پس از جنگ سرد از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار گشته و محققان مختلفی را برای انجام مطالعات پایه‌ای تئوریک و نیز مطالعات موردی در اقصی نقاط جهان به خود جذب نموده است. از جمله حوزه‌های مطالعاتی جدید در ‌این باره، کشورهای پس از شوروی می‌باشند. روند دولت -  ملت سازی در اکثر ‌این جمهوری‌ها بواسطه بروز برخی چالش‌ها و مسائل مختلف داخلی و خارجی با بحران‌ها و رکود‌هایی مواجه شده و اکثر آنها در نظام دولت‌ها تصویر نه چندان مطلوبی را از خود جلوه داده‌اند. البته موقعیت ‌این جمهوری‌ها از نظر پیشرفت روند دولت - ملت سازی بسیار متفاوت می‌نماید و در جایی که برخی از آنها تا مرز دولت ناکام(همچون گرجستان) پیش رفته‌اند، برخی دیگر نیز به موقعیت به مراتب مطلوب تری دست یافته‌اند(همچون جمهوری‌های بالتیک). ارمنستان نیز بعنوان یکی از جمهوری‌های سه گانه حاضر در منطقه استراتژیک قفقاز جنوبی علی‌رغم درگیر بودن با برخی مسائل و مشکلات، نسبتاً به وضعیت به مراتب بهتری بویژه در مقایسه با دو جمهوری دیگر قفقاز جنوبی دست یافته است. در‌این مقاله با محور قرار دادن برخی شاخص‌های اساسی روند دولت -  ملت سازی، به مطالعه ‌این روند در ‌این جمهوری می‌پردازیم.