ابتکارهای راهبردی قدرتهای آسیایی در منطقه خزر
دوره 23، شماره 99، پاییز 1396، صفحه 51-88
هادی سلیمانپور
چکیده تعاملات منطقه خزر در قلب ژئوپلیتیک جهان با مناطق پیرامونی خود تاثیر بلافصل بر معادلات راهبردی جهانی دارد ولی این منطقه بهصورت تاریخی در معادلات جهانی "حاضر غائب" تلقی میگردد. فرامنطقه با تشخیص ظرفیتهای بیبدیل خزر در انتظار تفسیری منطقهای از جایگاه منطقه خزر در آینده نظام بینالملل است، اما منطقه هنوز روایتی راهبردی از خود ارایه ننموده است. چگونه میتوان روایت منطقهای از ظرفیتهای ژئواکونومیک حوزه خزر را با استفاده از ابتکارات راهبردی چین و هند در این حوزه به اجماع رسانید؟ این سوال اصلی نوشتار حاضر است. همزمان نقش ایران در توازن رقابت راهبردی چین و هند در این حوزه و توان روسیه و ایران در ارتقای منطقهگرایی در منطقه خزر مورد بررسی قرار میگیرد. در این مقاله از روش توصیفی _ تحلیلی و مطالعات کتابخانهای و گفتگوی حضوری با خبرگان منطقه و فرامنطقه بهره گرفته شده است. نتایج مقاله بیانگر آن است که تحول در نظام منطقهای و فرصتهای ناشی از ابتکارات راهبردی هند و چین امکان اجماع سازی با به کارگیری دیپلماسی در حوزههای ژئواکونومیک و دستیابی به همگرایی منطقهای مبتنی بر رقابت تعاملی و متعارف و ترابط با قدرتهای آسیایی را ارتقا داده است.