فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز

چکیده با وجود پیشرفت قابل‏ توجه حقوق بین ‏الملل فضا، قوی‏ترین و مؤثرترین منبع ‏حکمرانی فعالیت‏ ها و برنامه‏ های فضایی دولت‏ های پیشرو در این حوزه را در حال حاضر خط‏ مشی‏ ها و حقوق ملی فضا تشکیل می ‏دهد. اتحاد جماهیر شوروی به ‏رغم پیشگامی در فعالیت ‏های فضایی و برخورداری از برنامه ‏های فضایی چشم‏گیر، فاقد سازوکارهای مشخص قانون‏گذاری در حوزه تدوین حقوق فضا بود، اما فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ضرورت پی‏ریزی مبانی قانونی و سازمانی فعالیت ‏های فضایی در روسیه را برجسته ساخت. مقاله حاضر با هدف شناخت پدیده قانون‏گذاری ملی فضا در فدراسیون روسیه به نگارش درآمده است و به ‏طور مشخص ‏به ‏دنبال یافتن پاسخی مناسب برای این پرسش است که «انگیزه‏ های اصلی فدراسیون روسیه از توسعه قواعد حقوقی ملی در ‏حوزه فضا کدام‏ هستند؟» پاسخ اولیه مقاله برپایه ادبیات پژوهش این بوده است که «توسعه حقوق ملی فضا در ‏فدراسیون روسیه تا حد زیادی بازتاب ‏دهنده چهار انگیزه اصلی مسکو مبنی بر صیانت از حکمرانی ملی فضا، پرکردن ‏کاستی‏ های نظام بین ‏المللی معاهده ‏ای در حوزه فضا، تأثیرگذاری بر هنجارهای بین‏ المللی حاکم بر فضا و نیز تحکیم مقررات ‏استفاده از پایگاه ‏ها و تأسیسات فضایی به‏ جامانده در سرزمین ‏های پساشوروی است». یافته ‏های مقاله بر درستی این فرضیه صحه می‏ گذارند.‏ روش پژوهش در مقاله حاضر از نوع کیفی بوده و در طبقه‏ بندی مطالعات پس ‏‏رویدادی جای می ‏گیرد و آزمون فرضیه برپایه‏ ‏‏استدلال قیاسی صورت پذیرفته ‏است.‏