ناشر: وزارت امور خارجه فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 2322-3766 24 101 2018 04 21 Exploring the Impact of Church and Religious Diplomacy on Russia Foreign Policy, Case Study: Georgia and Ukraine جایگاه کلیسا و دیپلماسی مذهبی در سیاست خارجی روسیه، مطالعه موردی: اوکراین و گرجستان 29 56 31759 FA نوذر شفیعی استادیار روابط بین‌‌الملل دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-7255-0373 احسان فلاحی دانشجوی دکتری روابط بین‌‌الملل دانشگاه اصفهان 0000-0001-7898-5899 Journal Article 2018 07 07 As not confined to lands and borders, religion is a basis for transnational identity. Therefore it is assessed as a source of soft power among neighboring and coreligionist countries. During the USSR era all policies were designed in the framework of communist ideology and dictated from Moscow to other parts of the country. But after the Collapse of the Soviet Union, the internal ties were ended. However, Russia remains an influential country in near abroad. But, the absence of communism led to an ideological vacuum in Russia's relations towards its new neighbors. Therefore Christianity is one of Russia's alternatives to eliminate the mentioned vacuum. The present article tries to answer the following questions: How is the role of church assessed in Russian foreign policy? How is the effectiveness of religious diplomacy assessed in Georgia and Ukraine? Although the role of the church in Moscow's foreign policy is interpreted as a soft power, Russian religious diplomacy was used as a hard power instrument in Ukraine and Georgia, rather than serving as a soft power. This hypothesis is examined in the context of Joseph Nye's soft power theory. مذهب مقوله‌‌ای فراتر از سرزمین و مبنایی برای هویت فراملی محسوب می‌‌شود. ازاین‌رو، منبعی برای قدرت نرم در میان کشورهای هم‌‌کیش و عموما همجوار است. جمهوری فدارتیو روسیه و تعدادی از کشورهای حوزه خارج نزدیک ارتدوکس مذهب هستند که در گذشته‌ای نه چندان دور تحت یک واحد سیاسی مشترک به نام اتحاد جماهیر شوروی قرار داشتند. در آن زمان همه سیاست‌‌ها در چارچوب ایدئولوژی کمونیستی طراحی و از جانب مسکو به سایر مناطق کشور دیکته می‌‌شد. اما از 1991 به بعد شرایط دگرگون شد. اگرچه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به معنای پایان تعامل داخلی جمهوری‌‌ها با یکدیگر و تبدیل روابط داخلی آنها به سیاست خارجی بود، اما روسیه کماکان کشوری صاحب نفوذ در خارج نزدیک است. به‌‌طوری‌‌که باقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماندن کشورهای منطقه در مدار مسکو، یکی از مهم‌‌ترین اصول سیاست خارجی کرملین است. اما، در فقدان ایدئولوژی کمونیسم روسیه با نوعی خلاء ایدئولوژیک در رابطه با جمهوری‌‌های بازمانده مواجه گردیده است. ازاین‌‌رو، مسیحیت یکی از گزینه‌‌های جایگزین مسکو برای پر کردن خلا مذکور است. پژوهش حاضر درپی پاسخ به این پرسش‌‌ها است که جایگاه کلیسا در سیاست خارجی روسیه چیست؟ و کارایی دیپلماسی مذهبی در قبال گرجستان و اوکراین چگونه بوده است؟ «اگرچه نقش کلیسا در سیاست خارجی مسکو در قالب قدرت نرم تفسیر می‌‌شود، اما دیپلماسی مذهبی روسیه بیش از آن‌‌که در خدمت قدرت نرم باشد، ابزاری برای قدرت سخت در اوکراین و گرجستان بوده است.» این فرضیه در چارچوب نظریه قدرت نرم جوزف نای بررسی شده است.

https://ca.ipisjournals.ir/article_31759_e03814c1d555e06aa5d562d95ed29bd2.pdf