ناشر: وزارت امور خارجه فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 2322-3766 30 128 2025 02 19 The Security Structure of the Central Asia and the C5+1 Initiative (2015-2024) امنیت آسیای مرکزی و ابتکار پنج به علاوه یک 25 50 721512 FA علی رضا شیخ محمدی عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور 0000-0001-6471-8124 سکینه هاشمی مربی گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام ‏نور، ایلام، ایران. Journal Article 2024 08 20 This study examines the impact of the C5+1 Initiative on Central Asia's security structure from its establishment in 2015 to 2024. The main objective is to analyze how this initiative has influenced patterns of security cooperation and competition in the region. The theoretical framework combines Regional Security Complex Theory, the concept of securitization, and reference group theory, enabling a comprehensive examination of the region's security dynamics. The research methodology is based on qualitative content analysis of official documents and reports, as well as review of secondary sources including academic articles and analytical reports. Findings indicate that while the C5+1 Initiative has brought about changes in the region's security structure and increased strategic options for Central Asian countries, it has also created challenges in maintaining these countries' independence of action. Although effective, this initiative has not played a decisive role in shaping the region's security future. The increasing competition among great powers in the region has formed complex security dynamics that require intelligent management by regional countries. Results suggest that the future security structure of Central Asia will be shaped by a complex interaction between cooperation and competition, with the C5+1 Initiative potentially serving as a catalyst for this interaction. The long-term success of political and security initiatives in Central Asia depends on addressing the region's real needs, balancing the interests of great powers with the independence of regional countries, strengthening intra-regional cooperation, and developing domestic capacities. مقاله حاضر به بررسی تأثیر ابتکار 5+1 بر ساختار امنیتی آسیای مرکزی از زمان تأسیس در سال 2015 تا 2024 می‌پردازد. هدف اصلی، تحلیل چگونگی تأثیرگذاری این ابتکار بر الگوهای همکاری و رقابت امنیتی در منطقه است. چارچوب نظری پژوهش، ترکیبی از نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای، مفهوم امنیتی‌سازی، و نظریه گروه مرجع است که امکان بررسی جامع پویایی‌های امنیتی منطقه را فراهم می‌آورد. روش‌شناسی تحقیق بر تحلیل محتوای کیفی اسناد و گزارش‌های رسمی و بررسی منابع ثانویه شامل مقالات علمی و گزارش‌های تحلیلی استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ابتکار 5+1، ضمن ایجاد تحولاتی در ساختار امنیتی منطقه و افزایش گزینه‌های استراتژیک کشورهای آسیای مرکزی، چالش‌هایی نیز در زمینه حفظ استقلال عمل این کشورها ایجاد کرده است. این ابتکار، اگرچه مؤثر بوده، اما نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به آینده امنیتی منطقه نداشته است. رقابت فزاینده قدرت‌های بزرگ در منطقه، پویایی‌های امنیتی پیچیده‌ای را شکل داده که مستلزم مدیریت هوشمندانه از سوی کشورهای منطقه است. نتایج حاکی از آن است که آینده ساختار امنیتی آسیای مرکزی بر اساس تعاملی پیچیده بین همکاری و رقابت شکل خواهد گرفت، و نقش ابتکار 5+1 را می‌توان به عنوان کاتالیزوری برای این تعامل در نظر گرفت. موفقیت بلندمدت ابتکارهای سیاسی و امنیتی در آسیای مرکزی، مستلزم توجه به نیازهای واقعی منطقه، ایجاد توازن بین منافع قدرت‌های بزرگ و استقلال کشورهای منطقه، تقویت همکاری‌های درون منطقه‌ای، و توسعه ظرفیت‌های داخلی است. https://ca.ipisjournals.ir/article_721512_8a3994cb3caf1b413118a4c2fdc00674.pdf