ناشر: وزارت امور خارجه فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 2322-3766 31 131 2025 09 23 Phenomenology of Strategies for Resolving Water Disputes between Iran and Afghanistan in the Harirud Basin پدیدارشناسی راهبردهای حل اختلافات آبی ایران و افغانستان در حوضه هریرود 113 138 731853 10.22034/ca.2025.731853 FA علی اکبرپور آلمه جوقی کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور قوچان، قوچان، ایران 0000-0002-1545-3200 Journal Article 2025 05 15 The present study aims to phenomenologically analyze the strategies for resolving water disputes between Iran and Afghanistan in the Harirud Basin. This study, using a qualitative approach and interpretive phenomenology method, examines the perceptions and experiences of experts in the fields of water, international relations, and the environment in 1403 to 1404. Sampling was purposefully conducted based on the principle of theoretical saturation, and a total of 20 in-depth semi-structured interviews were conducted with 20 people. The data were analyzed using grounded theory and three-stage coding (open, axial, and selective). The findings showed that the strategies for resolving water disputes between Iran and Afghanistan are categorized into 116 open codes and 11 main categories including “mutual benefits”, “formal and informal diplomacy”, “international institutions”, “education and empowerment”, “economic interactions”, “environmental issues”, “scientific and local synergy”, “executive will”, “cultural and social interactions”, “transparency” and “strategic document”. These categories were organized into seven general areas: political, social, cultural, economic, legal and environmental. The results of this study can help policymakers and decision-makers in responsible institutions to design sustainable solutions and reduce water tensions, especially in the Harirud basin. پژوهش حاضر با هدف واکاوی پدیدارشناسانه‌ی راهبردهای حل اختلافات آبی ایران و افغانستان در حوضه هریرود انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری، به بررسی ادراکات و تجربیات متخصصان حوزه‌های آب، روابط بین‌الملل و محیط‌زیست در سال‌های 1403 تا 1404 پرداخته است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انجام شد و در مجموع با 20 نفر مصاحبه نیمه‌ساختاریافته‌ی عمیق صورت گرفت. داده‌ها با بهره‌گیری از نظریه داده‌بنیاد و از طریق کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که راهبردهای حل اختلافات آبی ایران و افغانستان در قالب 116 کد باز و 11 مقوله اصلی شامل «منافع متقابل»، «دیپلماسی رسمی و غیررسمی»، «نهادهای بین‌المللی»، «آموزش و توانمندسازی»، «تعاملات اقتصادی»، «مسائل زیست‌محیطی»، «هم‌افزایی علمی و محلی»، «اراده اجرایی»، «تعاملات فرهنگی و اجتماعی»، «شفافیت» و «سند راهبردی» دسته‌بندی می‌شوند. این مقولات در هفت حوزه کلیِ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، حقوقی و زیست‌محیطی سازمان‌دهی شدند. نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان در نهادهای مسئول، برای طراحی راه‌حل‌های پایدار و کاهش تنش‌های آبی، به‌ویژه در حوضه هریرود، یاری رساند. https://ca.ipisjournals.ir/article_731853_a0cbebaaeb51d492280fff7a1b0da6ab.pdf