ناشر: وزارت امور خارجه فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 2322-3766 31 132 2025 12 22 The Taliban's Water Approach: The Impact of the Qosh Tepe Project on Regional Conflict and Cooperation رویکرد آبی طالبان: تاثیر پروژه قوش تپه بر تعارض و همکاری منطقه ای 219 244 732621 10.22034/ca.2025.2067629.1907 FA جواد خادم زاده پژوهشگر 0009-0005-8167-035X Journal Article 2025 08 01 Given the scarcity of water resources, the way transboundary rivers are managed and utilized can either serve as a foundation for inter-state cooperation or become a source of heightened tensions and conflict. The countries of Central Asia, due to their significant water resource constraints, are highly sensitive to any changes or developments affecting their water systems. Accordingly, considering the geographical and climatic conditions of Afghanistan and Central Asia, the shared rivers between these countries hold strategic importance and lie at the heart of the region’s political, economic, and security interactions.In recent years, the Taliban’s return to power in Afghanistan has reshaped the hydropolitical landscape of the region. The group’s new water-related policies—particularly projects such as the Qosh Tepa Canal—have sparked concerns among downstream states, especially Uzbekistan and Tajikistan.This study seeks to answer the central questions: How have the Taliban’s water policies impacted the hydropolitical balance in the region? What opportunities or threats do these developments pose for the future of regional water cooperation? The main hypothesis argues that the Taliban, leveraging Afghanistan’s geographical position and its non-compliance with binding international water regimes, is attempting to strengthen its strategic leverage through initiatives like the Qosh Tepa project.Employing hydropolitical theories, this research aims to explore the emerging dynamics of regional water interactions and to assess the prospects for either cooperation or conflict over water in Central Asia. با توجه به کمبود منابع آبی ، نحوه مدیریت و بهره‌برداری از رودخانه‌های مرزی می‌تواند به‌عنوان منبعی برای همکاری‌های کشورها یا بستر تشدید تنش و منازعه عمل کند . کشورهای منطقه آسیای مرکزی نیز با توجه به محدودیت های گسترده که در عرصه منابع آبی از آن برخورداند نسبت به هرگونه تغییر و تحول در عرصه های منابع آاب خود بشدت حساس هستند لذا با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی افغانستان و آسیای مرکزی، رودخانه‌های مشترک میان این کشورها از اهمیت راهبردی برخوردارند و در کانون تعاملات سیاسی، اقتصادی و امنیتی منطقه‌ای قرار دارند. در سال‌های اخیر، بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان چشم‌انداز جدیدی را در مناسبات هیدروپلتیک منطقه رقم زده است. سیاست‌های جدید طالبان در خصوص بهره‌برداری از منابع آبی، از جمله پروژه‌هایی نظیر کانال قوش‌تپه، نگرانی‌هایی را در میان کشورهای پایین‌دست به‌ویژه ازبکستان و تاجیکستان ایجاد کرده است.پرسش‌های اصلی این تحقیق آن است که چگونه سیاست‌های آبی طالبان بر تعادل هیدروپلتیک منطقه تأثیر گذاشته و چه فرصت‌ها یا تهدیدهایی برای آینده همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه آب ایجاد شده است؟ در فرضیه نیز تاکید شده است که طالبان با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی کشور افغانستان و عدم تعهد به رژیم‌های الزام‌آور آبی، سعی در افزایش اهرم‌های فشار و کسب منافع راهبردی از طریق پروژه‌هایی چون کانال قوش‌تپه دارد این پژوهش با بهره‌گیری از نظریه‌های هیدروپلتیک، به دنبال روشن‌سازی دینامیک‌های نوظهور در تعاملات آبی منطقه و آینده همکاری یا منازعه آبی در منطقه آسیای مرکزی است . https://ca.ipisjournals.ir/article_732621_c71e2cd848a89e7f4f3bbb82826abe32.pdf