ناشر: وزارت امور خارجه فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 2322-3766 32 134 2026 06 22 Power game in the South Caucasus and Iran-Armenia Relations بازی قدرت در قفقاز جنوبی و روابط ایران و ارمنستان 3 28 737918 10.22034/ca.2026.2081095.1961 FA امیرمحمد مغانی دانشجوی حکمرانی انرژی، دانشکده‌ی حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3078-4235 عباس ملکی استاد سیاستگذاری انرژی، دانشکده‌ی مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران Journal Article 2025 12 16 The South Caucasus has been an arena of great power competition over the past few decades, and its political, geopolitical, and security developments have profoundly affected relations among the region's countries and their neighbors. The central question of this study is: What consequences have the new security dynamics in the South Caucasus had for Iran–Armenia relations, and how can these consequences be explained within the framework of Regional Security Complex Theory? Drawing on this theory, the present study analyzes recent developments along two dimensions: first, the changing historical role and influence of Iran in regional equations; and second, the impact of Azerbaijan's recapture of Karabakh and Armenia's pivot toward diversifying its strategic partners. The research findings show that Tehran–Yerevan relations have increasingly shifted from a predominantly cultural–economic nature to a pragmatic cooperation, grounded in a shared threat perception of the Azerbaijan–Turkey axis and the implications of the Zangezur Corridor. This cooperation has crystallized in forms such as the development of the North–South Corridor in opposition to the Middle Corridor and the Zangezur Corridor, and the creation of a network of alternative partnerships. قفقاز جنوبی در چند دهه گذشته عرصه رقابت قدرت‌های بزرگ بوده و تحولات سیاسی، ژئوپلیتیکی و امنیتی آن، روابط میان کشورهای منطقه و همسایگانشان را عمیقاً متأثر ساخته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که پویایی‌های امنیتی نوین در قفقاز جنوبی چه پیامدهایی بر روابط ایران و ارمنستان داشته و چگونه می‌توان این پیامدها را در چارچوب نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای تبیین کرد؟ مطالعه حاضر با بهره‌گیری از این نظریه، تحولات اخیر را از دو بعد واکاوی می‌کند: نخست، تغییر نقش و نفوذ تاریخی ایران در معادلات منطقه؛ و دوم، تأثیر بازپس‌گیری قره‌باغ توسط جمهوری آذربایجان و چرخش ارمنستان به سمت تنوع‌بخشی به شرکای راهبردی. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که روابط تهران-ایروان به‌طور فزاینده‌ای بر پایه ادراک تهدید مشترک از محور آذربایجان-ترکیه و پیامدهای راه‌گذر زنگزور، از ماهیتی عمدتاً فرهنگی-اقتصادی به یک همکاری عمل‌گرایانه تغییر جهت داده است. این همکاری در قالب همکاری‌هایی نظیر توسعه راهگذر شمال-جنوب در برابر راهگذر میانی و راه‌گذر زنگزور، و ایجاد شبکه‌ای از شراکت‌های جایگزین تبلور یافته است. https://ca.ipisjournals.ir/article_737918_55d010123cc339a1c0ab614263ccf257.pdf