ناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823The impact of the Indo-Pacific structure on the competition between India and Chinaتاثیر ساختار ایندو-پاسیفیک بر رقابت هند و چین32872938810.22034/ca.2025.729388FAحسینامام وردیدانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه تهران، ایران.0009-0003-8920-4893رضارحمتیعضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.0000-0002-7165-0583Journal Article20241120This article traces India and China's rivalry in the Indo-Pacific as a newly emerging pivot region. These recent developments, which have been extremely violent and include military conflicts with casualties, have greatly damaged bilateral relations. While examining the reasons for the fall of bilateral relations to the lowest level, this article answers the question of how the Indo-Pacific structure has placed India and China in a competitive relationship with each other. The hypothesis of the article is that apart from specific bilateral disputes, Sino-Indian relations have been affected by global and regional developments. The increase in tension between the United States of America and China, and the evolution of the Indo-Pacific structure are among the reasons that have increased the distance and mistrust between the two countries. China's efforts in the fight for strategic areas, China's increasing influence in India's neighboring countries and the Belt and Road Initiative on the one hand, and India's actions in the form of establishing strategic alliances, the quadrilateral security dialogue and the Look East policy on the other hand, on the neighboring countries. It has been influential and has forced them to make complex choices in the field of political-security interactions and commercial-economic development.این مقاله رقابت های هند و چین را درایندو-پاسیفیک به عنوان یک منطقه محوری نو ظهور ردیابی می کند. این تحولات اخیر که به شدت تند بوده و شامل درگیری‌های نظامی با تلفات جانی است، به روابط دوجانبه آسیب زیادی وارد کرده است. این مقاله ضمن بررسی دلایل سقوط روابط دوجانبه به پایین‌ترین سطح، به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه ساختار ایندو- پاسیفیک هند و چین را در یک رابطه رقابتی با یکدیگر قرار داده است؟ فرضیه مقاله این است که جدای از اختلافات دوجانبه خاص، روابط چین و هند تحت تأثیر تحولات جهانی و منطقه ای قرار گرفته است. افزایش تنش بین ایالات متحده آمریکا و چین، و تکامل ساختارایندو-پاسیفیکاز جمله دلایلی است که باعث افزایش فاصله و بی اعتمادی بین دو کشور شده است. تلاش های چین در مبارزه برای مناطق استراتژیک، نفوذ فزاینده چین در کشورهای همسایه هند و طرح ابتکاری کمربند و جاده از یک سو، و اقدامات هند در قالب ایجاد اتحادهای استراتژیک، گفتگوی امنیتی چهارجانبه و سیاست نگاه به شرق از سوی دیگر، بر کشورهای همسایه تأثیرگذار بوده و آنها را مجبور به انتخاب های پیچیده در زمینة تعاملات سیاسی-امنیتی و توسعة تجاری-اقتصادی کرده است.https://ca.ipisjournals.ir/article_729388_06802e23578b9fabdf64566660d7492a.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823The Effects of geopolitical relations between the countries of the Aras River Basin on its hydropoliticsروابط ژئوپلیتیکی کشورهای حوضۀ آبریز ارس و اثرات هیدروپلیتیک296872939010.22034/ca.2025.729390FAمحمدحسیندشتیدانشجوی دکترا ، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران. جمهوری اسلامی ایران0009-0009-3447-6764یاشارذکیدانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، جمهوری اسلامی ایران0000-0002-7117-0360Journal Article20241221The Aras River is one of the major common water sources entering Iran, which has experienced a special hydropolitical situation in the context of time and as a result of the geopolitical relations of the coastal countries of this watershed. Therefore, the present study seeks to analyze the impact of the geopolitical relations pattern between these countries on its hydropolitical situation, emphasizing the components of water quality and environmental pollution. To achieve the aforementioned goal, a descriptive-analytical method and library resources, articles and reliable Internet databases, and the results of research related to the water quality of the Aras River have been used. According to the findings of the study, Armenia is known to be the main polluter of the Aras River, which pollutes the Aras River and reduces its water quality through industrial wastewater and heavy metals. However, the conflicting geopolitical alignments between the countries of the Aras River basin and, consequently, the interactive geopolitical relationship pattern between Iran and Armenia, and the two countries' location on one side of the regional geopolitical alignments, along with Armenia's upstream and hydropower location, have caused this country to not respond positively to control measures and prevent pollutants from entering the Aras, and the decline in water quality and environmental pollution has continued. Accordingly, it is necessary to create a legal structure in international forums and form a water-based organization with the aim of consensus-building, monitoring, and controlling the crisis-causing aspects of this basin, especially from the perspective of environmental pollution.رود ارس یکی از عمده منابع آب مشترک ورودی به ایران است که در بستر زمان و در نتیجه مناسبات و روابط ژئوپلیتیکی کشورهای ساحلی این حوضۀ آبریز، وضعیّت هیدروپلیتیکی ویژه‌ای را تجربه کرده است. از این‌رو، پژوهش حاضر به‌دنبال تحلیل تأثیر الگوی روابط ژئوپلیتیکی بین کشورهای حوضۀ آبریز ارس بر وضعیّت هیدروپلیتیک آن با تأکید بر مؤلفه کیفیّت آب و آلودگی‌های زیست‌محیطی است. برای نیل به هدف مذکور از روش توصیفی ـ تحلیلی و از منابع کتابخانه‌ای، مقالات و پایگاه‌های اینترنتی معتبر و نتایج پژوهش‌های مرتبط با کیفیت آب رودخانه ارس استفاده شده است. مطابق یافته‌های پژوهش، ارمنستان عمده‌ترین آلوده‌کننده رود ارس شناخته می‌شود که از طریق فاضلاب‌های صنعتی و فلزات سنگین باعث آلودگی رود ارس و کاهش کیفیّت آب آن می‌شود. اما صف‌بندی‌های ژئوپلیتیکی متضاد بین کشورهای حوضۀ آبریز رود ارس و به‌تبع آن الگوی روابط ژئوپلیتیکی تعاملی ایران و ارمنستان و قرارگیری دو کشور در یکی از طرفین صف‌بندی‌های ژئوپلیتیکی منطقه‌ای در کنار موقعیّت بالادستی و هیدروپاور ارمنستان باعث شده است تا این کشور در زمینۀ اقدامات کنترلی و جلوگیری از ورود آلاینده‌ها به رود ارس، واکنش‌های مثبتی نداشته و کاهش کیفیّت آب و آلودگی‌های زیست‌محیطی آن تداوم داشته باشد. بر این اساس، ایجاد یک ساختار قانونی در مجامع بین‌المللی و تشکیل یک سازمان آب‌پایه با هدف اجماع-سازی، نظارت و کنترل بر وجوه بحران‌زایی این حوضۀ مشترک به‌ویژه از منظر آلودگی‌های زیست‌محیطی ضروری است.https://ca.ipisjournals.ir/article_729390_af4da1bb87d24f2b76614627e400fe65.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823The Nature and Goals of the China-Pakistan Economic Corridor: An Analysis of the Impacts on Iran's Geoeconomic Positionماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران699472939210.22034/ca.2025.729392FAمهرانبیگی درباغی-------0009-0008-8683-0692علیرضانوریاستادیار روابط بین‌الملل دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی0000-0001-6175-3442Journal Article20250203The purpose of this article is to analyze the impacts of the implementation of the (CPEC) on Iran's geo-economic position. CPEC, one of the major regional infrastructure projects under the Belt and Road Initiative, includes an extensive network in three main areas of infrastructure, energy, and economic development. Geographically, CPEC is not just a bilateral project that will strengthen relations between China and Pakistan, promote economic development in Pakistan, and enhance China's regional influence in South Asia, but it also has significant regional dimensions and impacts. In terms of subject matter, this project is not necessarily economic and has political, social, and even security dimensions. In this text, CPEC will have impacts on Iran's regional geo-economic position, which will be particularly noticeable in the two areas of energy (gas exports) and infrastructure (transit). This article uses an explanatory method and within the conceptual framework of the new geo-economics attempts to investigate these effects. The findings of the article show that although the impact of CPEC on Iran's geo-economic position is a combination of opportunities and challenges, and from the perspective of opportunity, Iran can adopt a smart policy, including linking its geo-economy with CPEC in the form of its macro-cooperation with China, to use this project as an opportunity for development and strengthening its regional position. However, it seems that its challenging dimension, including by reducing Pakistan's demand for gas imports from Iran and upgrading the transit position of this country, including theGwadar port againstChabahar, will weaken Iran's geo-economic position.چکیده<br>هدف این مقاله تحلیل تأثیرات اجرایی شدن کریدور اقتصادی چین-پاکستان (سیپک) بر موقعیت ژئواکونومیک ایران است. این کریدور یکی از پروژه‌های بزرگ زیرساختی منطقه‌ای، ذیل ابرپروژه کمربند،راه شامل شبکه گسترده‌ای در سه حوزه اصلی زیرساختی، انرژی و توسعه اقتصادی است. به‌لحاظ جغرافیای، سیپک تنها یک پروژه دوجانبه که باعث تقویت روابط چین و پاکستان، توسعه اقتصادی پاکستان و تقویت نفوذ منطقه‌ای چین در جنوب آسیا خواهد شد نیست، بلکه ابعاد و تأثیرات منطقه‌ای قابل‌تأملی نیز دارد. به‌لحاظ موضوعی نیز این پروژه ضرورتاً اقتصادی نیست و ابعاد سیاسی، اجتماعی و حتی امنیتی نیز دارد. در این متن، سیپک بر موقعیت ژئواکونومیکی منطقه‌ای ایران تأثیراتی خواهد داشت که به ویژه در دو حوزه انرژی (صادرات گاز) و زیرساختی (ترانزیت) ملموس خواهند بود. این مقاله با روش تبیینی و در چهارچوب مفهومی ژئواکونومی جدید تلاش می‌کند این تأثیرات را مورد واکاوی قرار دهد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهند که هرچند تأثیر سیپک بر موقعیت ژئواکونومیکی ایران ترکیبی از فرصت‌ها و چالش‌ها است و از منظر فرصت، ایران می‌تواند با اتخاذ سیاست هوشمندانه از جمله ارتباط دادن ژئواکونومی خود با سیپک در قالب همکارهای کلان خود با چین از این پروژه به‌عنوان یک فرصت برای توسعه و تقویت جایگاه منطقه‌ای خود استفاده کند، اما به نظر می‌رسد، بُعد چالشی آن از جمله از طریق کاهش تقاضای پاکستان برای واردات گاز ایران و ارتقاء موقعیت ترانزینی این کشور از جمله بندر گوادار در برابر چابهار، موجب تضعیف نسبی موقعیت ژئواکونومیک ایران خواهد شد. <br>واژگان کلیدی: کریدور اقتصادی چین-پاکستان، ژئواکونومی، ایران، خط لوله صلح، گوادار، چابهار.https://ca.ipisjournals.ir/article_729392_032db969e499c919ab56d6829522f95f.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823North-South corridor and its role in Iran's political economyکریدور شمال-جنوب و نقش آن در اقتصاد سیاسی ایران9511672939310.22034/ca.2025.729393FAداریوشهوشمند ننه کراندانشجوی دکتری0009-0004-2734-0846حسینرفیعدانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران0000-0002-5245-9046Journal Article20241124The North-South Corridor is an economic-political plan designed to facilitate transportation and, consequently, increase global trade exchanges. This plan, which is considered a strategic and important project for the countries along this corridor—namely Russia, Iran, Azerbaijan, and India, as well as the surrounding countries—can play a significant role in enabling these nations to benefit from its positive effects. Due to various geopolitical and geoeconomic reasons, Iran has become the focal point of this important and strategic project. This research aims to examine the role of the North-South Corridor in the political economy of the Islamic Republic of Iran, utilizing the theoretical framework of neoliberalism and drawing on library and internet resources, employing a descriptive-analytical method. In this regard, it seeks to answer the question of how the North-South Corridor can influence Iran's political economy. In response, the hypothesis is examined that the North-South Corridor can impact the political economy of the Islamic Republic of Iran by reducing transportation time and costs, increasing trade exchanges, enhancing geopolitical positioning, decreasing dependence on the West, and ultimately strengthening regional cooperation. The findings of the research confirm the research hypothesis and also indicate that the implementation of the mentioned plan will be important for facilitating and accelerating the process of de-dollarization and neutralizing Western sanctions.کریدور شمال-جنوب، طرحی اقتصادی-سیاسی است که با هدف تسهیل حمل و نقل و در نتیجه افزایش مبادلات تجاری جهانی طراحی شده است. این طرح که یک پروژه راهبردی و مهم برای کشورهای در مسیر این کریدور یعنی روسیه، ایران، آذربایجان و هند و نیز کشورهای حاشیه آن به شمار می‌رود، در بهره‌مندی این کشورها از اثرات مثبتش می تواند نقش موثری ایفا کند.ایران به دلایل متعدد ژئوپلیتیکی وژئواکونومیکی در مرکز توجه این پروژه مهم و استراتژیک قرار گرفته است. پژوهش حاضر با استفاده از مبانی نظری رهیافت نئولیبرالیسم و منابع کتابخانه ای و اینترنتی و بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی در صدد بررسی نقش کریدور شمال - جنوب در اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران است، ودر این راستا می کوشد به این سوال پاسخ گوید که کریدور شمال جنوب چگونه می تواند اقتصاد سیاسی ایران را متاثر سازد؟ در پاسخ، این فرضیه مورد بررسی قرار می گیرد که کریدور شمال-جنوب از طریق کاهش زمان و هزینه‌های حمل و نقل، افزایش مبادلات تجاری، ارتقای موقعیت ژئوپلیتیک، کاهش وابستگی به غرب و در نهایت تقویت همکاری‌های منطقه‌ای می تواند اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران را تحت تاثیر قرار دهد یافته های پژوهش، فرضیه تحقیق را مورد تایید قرار می دهد و نیز موید آن است که عملی شدن طرح یاد شده برای تسهیل و تسریع روند دلارزدایی و خنثی سازی تحریم های غرب مهم خواهد بود.https://ca.ipisjournals.ir/article_729393_26dfcb4466b39e5997e9e2520c7d537d.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823Foreign Policy Strategies of Emerging Powers: A Case Study of Iran in Central Asia-Caucasus and Southwest Asiaسیاست خارجی قدرت‌های نوظهور: ایران در آسیای مرکزی و قفقاز11714672939410.22034/ca.2025.729394FAابراهیمطاهریدانشیار علوم سیاسی دانشگاه یزد0000-0003-0513-2494Journal Article20241116Emerging powers have been recognized as a new form of power in the international arena. In this regard, some countries, including Iran, can be considered as an emerging power. The research question is: What is the foreign policy strategy of emerging powers in general and the foreign policy strategy of Iran in the Central Asian- the South Caucasus, and Southwest Asia? The research results show that emerging powers mainly use strategies such as hard balancing, Band wagoning, hedging, Accommodation, appeasement, and soft balancing to achieve their goals. In case of Iran, it should be noted that this country is trying to block American hegemony in Central Asia, in the framework of a soft balancing strategy, with the support of Russia and China. In the South Caucasus, it uses a strategy of hedging and balancing from the outside to contain Türkiye and the Republic of Azerbaijan. this country uses different strategies in Southwest Asia and its various subregions. For example, in the Levant, a hard balancing act is being pursued to contain Israel and accommodation to contain Türkiye. In the Persian Gulf, it has used hedging to contain the UAE-Saudi Arabia axis. The aim of this research is to examine the foreign policy strategy of emerging powers, with an emphasis on the foreign policy strategy of the Islamic Republic of Iran in the two environments of Central Asia - Caucasus and Southwest Asia. The research method used is a theory-case matching and qualitative comparison method using a descriptive-analytical approach.قدرت‌های نوظهور به عنوان شکل جدیدی از قدرت در عرصه بین الملل به رسمیت شناخته شده‌اند. در این راستا برخی از کشورها از جمله ایران را می‌توان به عنوان یک قدرت نوظهور درنظر گرفت. سوال پژوهش این است که راهبرد سیاست خارجی قدرت‌های نوظهور به صورت عام و راهبرد سیاست خارجی ج.ا.ا به صورت خاص در آسیای مرکزی – قفقاز جنوبی و آسیای جنوب غربی از کدام نوع است ؟. در پاسخ می‌توان گفت، قدرت‌های نوظهور عمدتا از راهبردهایی همچون موازنه‌گری سخت، دنباله‌روی، پرچین‌سازی، انطباق، مماشات و موازنه‌گری نرم برای دستیابی به اهداف خود بهره می‌گیرند. در مورد ایران بایستی خاطرنشان کرد این کشور در قالب راهبرد موازنه گری نرم در تلاش است با همراهی روسیه و چین جلوی هژمونی امریکا در آسیای مرکزی را سد کند. در قفقاز جنوبی از راهبرد پرچین سازی و موازنه‌گری از بیرون برای مهار ترکیه و جمهوری آذرباییجان بهره می گیرد. این کشور در آسیای جنوب غربی و زیرمناطق مختلف آن از راهبردهای متفاوتی استفاده می کند. در شامات موازنه‌گری سخت برای مهار اسرائیل و انطباق برای مهار ترکیه مورد توجه است، در خلیج فارس با هدف مهار محور امارات متحده عربی - عربستان سعودی از پرچین سازی استفاده کرده است. هدف این پژوهش بررسی راهبرد سیاسی – امنیتی قدرت‌های نوظهور با تاکید بر راهبرد سیاسی – امنیتی ج.ا.ا در دو محیط آسیای مرکزی - قفقاز و آسیای جنوب غربی است. روش پژوهش مورد استفاده از نوع تطبیق نظریه با مورد و روش مقایسه کیفی با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی – تحلیلی استhttps://ca.ipisjournals.ir/article_729394_8f7cecc147dc89d930921f05cb0a3457.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823Gorchakovism and Pragmatism in Russian Foreign Policyگورچاکوفیسم و عملگرایی در سیاست خارجی روسیه14717072939510.22034/ca.2025.729395FAحسیناصغریدانشجوی دکترای مطالعات روسیه دانشگاه تهران0009-0006-9519-3010جهانگیرکرمیگروه مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران0000-0001-8815-7069Journal Article20241208Russia's foreign policy has been significantly shaped by the concept of pragmatism throughout its history, particularly in recent decades. This article seeks to provide a clearer explanation of how this pragmatism can be analyzed in the conduct of Russian statesmen. The central question posed is: how does "Gorchakovism" demonstrate the dimensions of Russian pragmatism in historical and empirical contexts? The hypothesis advanced here is that the restoration of Russia's international status after its defeat in the Crimean War (1853–1857) and the Treaty of Paris, achieved through a step-by-step diplomatic approach and the effective utilization of opportunities within Europe's geopolitical environment, established Gorchakov as a historical emblem of Russian pragmatism. To examine this hypothesis, the authors employ the theory of pragmatism in foreign policy and a qualitative analysis of historical texts, political literature, and Russia's international developments. The primary finding of this article is that in the realm of international politics, national interests can only be effectively pursued through pragmatic, calculated, and incremental diplomacy. Furthermore, abstract ideals, unless they possess tangible applicability, risk leading nations and states toward collapse and failure.چیکده <br>سیاست خارجی روسیه در بخش زیادی از حیات این کشور و به ویژه در دهه‌های اخیر با مفهوم عملگرایی عجین شده است. اما اینکه چگونه این عملگرایی را می‌توان در رفتار دولتمردان روسی مورد بررسی قرار داد مساله‌ای ست که این مقاله در صدد ارائه تبیینی روشن‌تر از آن است. پرسش اصلی در اینجا آن است که گورچاکوفیسم چگونه می‌تواند در تجربۀ عینی و تاریخی، ابعاد عملگرایی روسی را نشان دهد؟ فرضیه‌ای که ارائه می‌شود آن است که بازگرداندن موقعیت بین‌المللی روسیه پس از شکست در جنگ کریمه 1853 تا 1857و معاهدۀ پاریس از طریق بکارگیری یک دیپلماسی گام به گام و بهره‌گیری از فرصت‌ها و موقعیت‌های محیطی اروپا، گورچاکوف را به عنوان نماد تاریخی عملگرایی روسی معرفی کرده است. برای بررسی این فرضیه تلاش نگارندگان آن بوده تا با استمداد از نظریۀ عملگرایی در سیاست خارجی و روش تحلیل کیفی داده‌های موجود در متون تاریخی در ادبیات سیاسی و تحولات بین‌المللی روسیه مباحث مقاله را مطرح نمایند. یافتۀ اصلی این مقاله آن است که عرصۀ سیاست بین المللی جز از طریق به کارگیری یک دیپلماسی عملگرا، سنجیده و گام به گام نمیتوان منافع ملی را محقق نمود و هر ایدۀ انتزاعی، مادامی که قابلیت تحقق عینی نداشته باشد می‌تواند سرنوشت ملت‌ها و دولت‌ها را به فروپاشی و ناکامی بکشاند.https://ca.ipisjournals.ir/article_729395_1b00babeadd1120676705f32cfe90afb.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823The pattern of relations between the Islamic Republic of Iran and Armenia in the South Caucasus regionالگوی روابط جمهوری اسلامی ایران و ارمنستان در منطقه قفقاز جنوبی16917172939610.22034/ca.2025.729396FAدانیالرضاپوراستادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان0000-0001-7964-1377Journal Article20241106Deep geopolitical changes in the South Caucasus have had a significant impact on the relations between Iran and the Republic of Armenia. The geographical location and strategic importance have turned this region into one of the most important regions in the world, and the active presence of regional and extra-regional actors has had a direct impact on this relationship. This research seeks to evaluate the behavioral pattern of Iran and Armenia in the South Caucasus region, especially after the changes caused by the Second Karabakh War in 2020, because the Second Karabakh War changed the balance of regional power, the strategic environment and the perspective of arrangements. It has revolutionized the geopolitics of the South Caucasus. In this regard, the main question of the research is raised in this way, what was the behavior pattern of the Islamic Republic of Iran towards Armenia in the South Caucasus region? Using the concept of geo-polynomics, it is argued that Tehran's behavioral pattern to maintain the balance of power in the South Caucasus region is to expand the political, security and economic relationship with Armenia, especially after the second Karabakh war; Of course, geopolinomic concZangzor Corridor and military-intelligence exchange have remained strong, which after 2020 will increase tensions in the South Caucasus, especially between Iran and the opposite bloc. which includes Azerbaijan, Turkey and thonist regime. We do this important based on the descriptive-analytical approach using qualitative research methods that have been used in collecting information from documentary-library sources and authentic cyberspace websites.تغییرات ژئوپلیتیکی عمیق در قفقاز جنوبی تاثیر قابل توجهی بر روابط ایران و جمهوری ارمنستان داشته است. موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی، این منطقه را به یکی از مهم‌ترین مناطق در جهان تبدیل کرده است و حضور فعال بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای بر این رابطه تاثیر مستقیم گذاشته است. این پژوهش به دنبال ارزیابی الگوی رفتاری ایران و ارمنستان در منطقه قفقاز جنوبی مخصوصا بعد تحولات ناشی از جنگ دوم قره باغ در سال 2020 می‌باشد زیرا جنگ دوم قره‌باغ با تغییر موازنه قدرت منطقه‌ای، محیط راهبردی و چشم‌انداز ترتیبات ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی را متحول کرده است. در همین راستا سئوال اصلی تحقیق به این شکل مطرح می‌شود که الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال ارمنستان در منطقه قفقاز جنوبی چگونه بوده است؟ با استفاده از مفهوم ژئوپلینومیک استدلال می‌شود که الگوی رفتاری تهران برای حفظ توازن قوا در منطقه قفقاز جنوبی، گسترش رابطه سیاسی، امنیتی و اقتصادی با ارمنستان مخصوصا بعد جنگ دوم قره باغ می‌باشد؛ البته نگرانی‌های ژئوپلی‌نومی همانند همکاری نزدیک دولت پاشینیان با دولت‌های غربی، کریدور زنگزور و تبادل اطلاعاتی- نظامی به قوت خود باقی مانده است که بعد از سال 2020 سبب افزایش تنش‌ها در قفقاز جنوبی مخصوصا میان ایران و بلوک مقابل که شامل آذربایجان، ترکیه و رژیم صهیونیستی شده است. این مهم را براساس رویکرد توصیفی- تحلیلی با استفاده از روش‌های پژوهش کیفی انجام می‌دهیم که در جمع آوری اطلاعات از منابع اسنادی –کتابخانه‌ای و تارنماهای معتبر فضای مجازی استفاده شده است.https://ca.ipisjournals.ir/article_729396_b3dc1da22105ed64a70940f89cc67785.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823Identification of the Pattern of Political and Social Interactions in the Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran with Azerbaijan: A Grounded Theory Approachالگوی تعاملات سیاسی و اجتماعی ایران و جمهوری آذربایجان با رویکرد نظریه داده بنیاد19722272939710.22034/ca.2025.729397FAزهراباقریگروه جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران ایران.0009-0003-3015-5679زهرا ساداتمشیر استخارهگروه جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران ایران.Journal Article20250212Problem Statement: The political and social interactions of the Islamic Republic of Iran in foreign policy encompass processes through which states adopt and implement foreign policy and respond to the foreign policies of other countries. The literature of international relations emphasizes that domestic politics plays a fundamental role in shaping foreign policy. Therefore, this research aims to identify the pattern of political and social interactions of the Islamic Republic of Iran in foreign policy with Azerbaijan.<br>Methodology: This research adopts a qualitative approach using the grounded theory method. The study's target population includes senior government officials, policymakers, and professors in the field of foreign policy and international relations. Sampling was conducted purposively and snowballing, with data gathered through exploratory interviews.<br>Findings: Data analysis revealed that the pattern of political and social interactions of the Islamic Republic of Iran in foreign policy with Azerbaijan consists of five main components: causal conditions (national interests, realism, domestic policies, countering sanctions, etc.), contextual conditions (support, service to elites, participation, trust-building, etc.), intervening factors (weak diplomacy, economic problems, executive inefficiencies), strategies (balancing, de-escalation, controlling public opinion and media, strengthening hard power), and outcomes (economic development, strengthening economic alliances, etc.).<br>Results: The findings of this research highlight the importance of identifying the various dimensions of the political and social interactions of the Islamic Republic of Iran in foreign policy with neighboring countries, particularly the Republic of Azerbaijan. These results can assist policymakers in the field of international relations in improving and enhancing political and social interactions.بیان مسئله: تعاملات سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی فرآیندهایی را شامل می‌شود که طی آن دولت‌ها سیاست خارجی را اتخاذ و اجرا می‌کنند و به سیاست‌های خارجی سایر کشورها واکنش نشان می‌دهند. ادبیات روابط بین‌الملل تأکید دارد که سیاست داخلی نقشی اساسی در شکل‌گیری سیاست خارجی ایفا می‌کند. ازاین‌رو، این پژوهش با هدف شناسایی الگوی تعاملات سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی با کشور آذربایجان انجام شد.<br>روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش داده‌بنیاد انجام شده است. جامعه آماری شامل مدیران ارشد نظام، سیاست‌گذاران، و اساتید حوزه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انجام شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های اکتشافی گردآوری شدند.<br>یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که الگوی تعاملات سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی با کشور آذربایجان شامل پنج مؤلفه اصلی است: شرایط علی (منافع ملی، واقع‌گرایی، سیاست‌های داخلی، مقابله با تحریم‌ها و...)، شرایط زمینه‌ای (حمایت‌ها، خدمت‌رسانی به نخبگان، مشارکت، اعتمادسازی و...)، عوامل مداخله‌گر (ضعف دیپلماسی، مشکلات اقتصادی، ناکارآمدی‌های اجرایی)، راهبردها (تعادل‌گرایی، تنش‌زدایی، کنترل افکار عمومی و رسانه‌ها، تقویت قدرت سخت) و پیامدها (توسعه اقتصادی، تقویت پیمان‌های اقتصادی و...).<br>نتایج: یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده اهمیت شناسایی ابعاد مختلف تعاملات سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی با کشور های همسایه به خصوص جمهوری آذربایجان است. این نتایج می‌توانند به سیاست‌گذاران حوزه روابط بین‌الملل در بهبود و توسعه تعاملات سیاسی و اجتماعی کمک کنند.https://ca.ipisjournals.ir/article_729397_e345851734f91915f126f32dbf1a3c79.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823Examining the New Policies & Strategies of China & Russia in the Middle Eastبررسی سیاست ها و راهبردهای استراتژیک نوین چین و روسیه در خاورمیانه22324872939810.22034/ca.2025.729398FAمحمد یونسبهادریدانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی0009-0000-5447-156Xطیبهمحمدی کیااستادیار- پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی- تهران- ایرانJournal Article20241118Today, the role of emerging powers in the Middle East is very important in the framework of global politics and influence in the region. China and Russia, as two countries with unique capabilities in the field of politics and economy, have been able to strengthen their influence in this region. This research examines the new strategic policies of these two powers in the Middle East. The main question of this research is as follows; What strategies have Russia and China used to increase and strengthen their influence in the Middle East? Which one has been more successful? The hypothesis of the research is that Russia and China by focusing on three main strategies namely; Strengthening and developing economic relations, seeking regional leadership through increasing political presence and influence and positive image of themselves in the region are trying to increase their influence and influence in the Middle East. This research tries to investigate this issue with descriptive analytical method and using library sources.امروزروز نقش قدرت‌های نوظهور در خاورمیانه در چارچوب سیاست جهانی و تأثیرگذاری در منطقه بسیار مهم است. از جمله این قدرت‌ها، چین و روسیه هستند که به عنوان دو کشور با توانمندی‌های منحصر به فرد در حوزه سیاست و اقتصاد، توانسته‌اند نفوذ خود را در این منطقه تقویت کنند. این پژوهش به بررسی سیاست‌ها و راهبردهای استراتژیک نوین این دو قدرت در خاورمیانه می‌پردازد. با توجه به اهمیت چین و روسیه به عنوان قدرت‌های نوظهور در خاورمیانه، این پژوهش به درک بهتر راهبردها و سیاست‌های این کشورها در منطقه می پردازد. باتوجه به اهمیت راهبردهای استراتژیکی دو قدرت مذکور در خاورمیانه پرسش اصلی این پژوهش بدین صورت است؛ روسیه و چین چه راهبردهایی را در جهت افزایش و تقویت نفوذ خود در خاورمیانه به‌کار گرفته اند و کدام یک موفق تر عمل کرده است؟ فرضیه پژوهش از این قرار است؛ روسیه و چین با تمرکز بر سه راهبرد اصلی تقویت و توسعه روابط اقتصادی، جستجوی رهبری منطقه ای از طریق افزایش حضور و نفوذ سیاسی و تصویرسازی مثبت از خود در منطقه درصدد افزایش تاثیر و نفوذ خود در خاورمیانه هستند. این پژوهش با بهر گیری از روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای درصدد بررسی این موضوع می باشد.https://ca.ipisjournals.ir/article_729398_3a036760d79ea492edbf742555216723.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823Uzbekistan’s Policy towards Afghanistan: from Islam Karimov to Shavkat Mirziyoyevسیاست ازبکستان در قبال افغانستان؛ از اسلام کریم‌اف تا شوکت میرضیایف249280729399FAسید میثمموسوی گردیزیدانشگاه تهرانشیواعلی زادهدانشگاه تهران0000-0003-3544-7921Journal Article20250304طی سه دهه سپری‌شده از فروپاشی شوروی، امنیت و توسعه از اهداف یکایک کشورهای آسیای مرکزی بوده که تحقق آنها همواره تحت‌الشعاع شماری از محدودیت‌ها و تهدیدها بوده است. منشأ برخی از این تهدیدها افغانستان بوده، که عبارتند از تروریسم، افراطی‌گری مذهبی، و عرضه و قاچاق مواد مخدر. یکسان نبودن میزان این تهدیدها برای کشورهای منطقه منجر به تفاوت دیدگاه‌های این کشورها در قبال مسائل افغانستان شده است. سیاست خارجی ازبکستان در قبال افغانستان شامل دو مرحله می‌شود؛ مرحله اول (1991-2016)، مرحله حفظ فاصله و رویکرد محتاطانه نسبت به افغانستان و مرحله دوم (2016 - تاکنون)، که مرحله توسعه روابط سیاسی و اقتصادی است. این پژوهش به‌دنبال پاسخ به این پرسش است که سیاست خارجی ازبکستان در قبال افغانستان در دوره شوکت میرضیایف دنباله‌رو سیاست اسلام کریم‌اف (سیاست درهای بسته) است یا مشی دیگری دارد؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می‌شود که سیاست خارجی ازبکستان در دوره میرضیایف در قبال افغانستان سیاست درهای باز است و با وجود سقوط نظام جمهوریت و استقرار طالبان در رأس قدرت، در تکاپو برای افزایش ارتباطات و همکاری‌ها با امارت اسلامی افغانستان است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که خط‌مشی تاشکند در خصوص روابطش با کابل در چارچوب راهبرد سیاست خارجی میرضیایف با روی کار آمدن وی دچار تغییراتی شد و سرنگونی حکومت اشرف غنی و حاکمیت یافتن طالبان نیز دگرگونی قابل توجهی در این سیاست پدید نیاورد. با توجه به رویکرد بررسی مقایسه‌ای و تمرکز بر مرحلۀ توصیفی آن، روش مورد استفاده در این نوشتار کیفی و از نوع مقایسه‌ای است.طی سه دهه سپری‌شده از فروپاشی شوروی، امنیت و توسعه از اهداف یکایک کشورهای آسیای مرکزی بوده که تحقق آنها همواره تحت‌الشعاع شماری از محدودیت‌ها و تهدیدها بوده است. منشأ برخی از این تهدیدها افغانستان بوده، که عبارتند از تروریسم، افراطی‌گری مذهبی، و عرضه و قاچاق مواد مخدر. یکسان نبودن میزان این تهدیدها برای کشورهای منطقه منجر به تفاوت دیدگاه‌های این کشورها در قبال مسائل افغانستان شده است. سیاست خارجی ازبکستان در قبال افغانستان شامل دو مرحله می‌شود؛ مرحله اول (1991-2016)، مرحله حفظ فاصله و رویکرد محتاطانه نسبت به افغانستان و مرحله دوم (2016 - تاکنون)، که مرحله توسعه روابط سیاسی و اقتصادی است. این پژوهش به‌دنبال پاسخ به این پرسش است که سیاست خارجی ازبکستان در قبال افغانستان در دوره شوکت میرضیایف دنباله‌رو سیاست اسلام کریم‌اف (سیاست درهای بسته) است یا مشی دیگری دارد؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می‌شود که سیاست خارجی ازبکستان در دوره میرضیایف در قبال افغانستان سیاست درهای باز است و با وجود سقوط نظام جمهوریت و استقرار طالبان در رأس قدرت، در تکاپو برای افزایش ارتباطات و همکاری‌ها با امارت اسلامی افغانستان است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که خط‌مشی تاشکند در خصوص روابطش با کابل در چارچوب راهبرد سیاست خارجی میرضیایف با روی کار آمدن وی دچار تغییراتی شد و سرنگونی حکومت اشرف غنی و حاکمیت یافتن طالبان نیز دگرگونی قابل توجهی در این سیاست پدید نیاورد. با توجه به رویکرد بررسی مقایسه‌ای و تمرکز بر مرحلۀ توصیفی آن، روش مورد استفاده در این نوشتار کیفی و از نوع مقایسه‌ای است.https://ca.ipisjournals.ir/article_729399_1243c8daf4d03f5bdd0e1dda89405eb6.pdfناشر: وزارت امور خارجهفصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز2322-37663113020250823English AbstractsEnglish Abstracts28029072940110.22034/ca.2025.729401FAJournal Article20250921https://ca.ipisjournals.ir/article_729401_e27978ee8e915dcbb86d4baea77a69a4.pdf