نورد استریم؛ سلاح ژئوپلتیک بحران اوکراین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده
به‌رغم اهمیت ژئوپلیتیک اوکراین برای روسیه مخصوصاً بعد ژئوپلیتیک انرژی به دلیل خط لوله گاز عبوری از این کشور جهت انتقال گاز روسیه به اروپا، اما تمایلات غرب‌گرایانه اوکراین و بحران‌های گازی به وجود آمده در سال‌های مختلف باعث شده تا روسیه بکوشد با ایجاد تأسیسات نورد استریم علاوه بر ارائه گزینه جایگزین، از آن به‌عنوان ابزاری در مقابل اقدامات اوکراین استفاده کند. با توجه به این موضوع، سؤالی که مطرح می‌شود این است که نورد استریم چگونه می‌تواند به‌عنوان سلاحی علیه اوکراین به کار گرفته شود. در همین راستا این فرضیه مطرح می‌شود که روسیه با اعمال محرومیت ترانزیتی ناشی از جایگزینی خطوط لوله عبور با تأسیسات نورد استریم و به‌تبع آن تضعیف موقعیت اقتصادی و آسیب‌پذیری امنیتی خطوط لوله را به اهرم فشاری علیه اوکراین تبدیل کرده است. بررسی‌ها حاکی از آن است که نورد استریم با نادیده گرفتن اوکراین باعث محروم شدن این کشور از میلیاردها دلار درآمد ناشی از حق ترانزیت می‌گردد و همچنین باعث ازبین‌رفتن عامل بازدارنده راهبردی بزرگی می‌شود که همواره مانع تشدید تهاجم روسیه علیه این کشور می‌شده است. همچنین این تأسیسات در روابط روسیه و اروپا  بعد از تجاوز این کشور به اوکراین به‌عنوان اهرم فشار ژئوپلیتیک طرفین علیه یکدیگر به­کار گرفته شد.

کلیدواژه‌ها