پژوهش حاضر به بررسی چالشهای ژئوپلیتیکی بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در دریای خزر میان ایران و ترکمنستان میپردازد. سؤال اصلی پژوهش عنوان میدارد که ریشه اختلافات انرژی دو کشور در چه عواملی نهفته بوده و آیا این اختلافات صرفاً ناشی از مسائل حقوقی است یا تحت تأثیر منافع ملی و فشار بازیگران فرامنطقهای نیز قرار دارد. فرضیه پژوهش بر این پایه استوار است که چالشهای ژئوپلتیکی موجود محصول تعامل پیچیده میان ساختار حقوقی، تضاد منافع ملی و رقابت بازیگران منطقهای و فرامنطقهای است. روش تحقیق تحلیلی و کیفی است و بر تحلیل محتوای اسنادی و بررسی کتب و مقالات تخصصی استوار است. دادهها از منابع مکتوب، توافقنامهها، کنوانسیونهای خزر و مقالات علمی گردآوری و بر اساس سه سطح تحلیل (ساختاری، ملی و منطقهای، فرامنطقهای) مورد بررسی قرار گرفتند. یافتهها نشان میدهد که ابهامات حقوقی خزر، فشار تحریمها و محدودیتهای داخلی ایران، راهبردهای صادراتی ترکمنستان و نفوذ روسیه، چین و ایالات متحده آمریکا، همگی موجب تداوم و تشدید اختلافات شدهاند. این نتایج فرضیه پژوهش را تأیید کرده و نشان میدهد که مدیریت پایدار منابع انرژی خزر نیازمند رویکردی ترکیبی از توافقات مشترک، دیپلماسی فعال و تقویت ظرفیت داخلی است.
سمیعی,محمد . (1405). بهرهبرداری از منابع نفت و گاز دریای خزر و روابط ایران و ترکمنستان. فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 32(133), 55-78. doi: 10.22034/ca.2025.2073484.1930
MLA
سمیعی,محمد . "بهرهبرداری از منابع نفت و گاز دریای خزر و روابط ایران و ترکمنستان", فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 32, 133, 1405, 55-78. doi: 10.22034/ca.2025.2073484.1930
HARVARD
سمیعی محمد. (1405). 'بهرهبرداری از منابع نفت و گاز دریای خزر و روابط ایران و ترکمنستان', فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 32(133), pp. 55-78. doi: 10.22034/ca.2025.2073484.1930
CHICAGO
محمد سمیعی, "بهرهبرداری از منابع نفت و گاز دریای خزر و روابط ایران و ترکمنستان," فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 32 133 (1405): 55-78, doi: 10.22034/ca.2025.2073484.1930
VANCOUVER
سمیعی محمد. بهرهبرداری از منابع نفت و گاز دریای خزر و روابط ایران و ترکمنستان. مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. 1405;32(133):55-78. doi: 10.22034/ca.2025.2073484.1930
