1
دانشجوی دکترا رشته روابط بین الملل دانشگاه گیلان
2
استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه گیلان
چکیده
هدف از نوشتار حاضر، بررسی چالشهای بینالمللی ایجاد دولت ملی در افغانستان است که در دو دهه گذشته (۲۰۲۱-۲۰۰۱)، تحت تأثیر رقابت کشورهای منطقه (نظیر پاکستان و هند، ایران، عربستان، قطر، امارات، ترکیه، کشورهای آسیای میانه) و قدرتهای فرامنطقهای (مثل آمریکا، روسیه، چین و اتحادیه اروپا) شکل گرفته و انسجام یافته است. در پاسخ به پرسش بنیادین این نوشتار که چالشهای بینالمللی ایجاد دولت ملی در افغانستان چیست؟ این فرضیه مطرح میشود که رقابتهای ژئوپولیتیکی، مناقشه دیورند و گروه داعش در افغانستان از مُهمترین چالشهای بینالمللی ایجاد دولت ملی در افغانستان بوده و از عوامل منطقهای (نظیر پاکستان و هند، ایران، عربستان، قطر، امارات، ترکیه، کشورهای آسیای میانه) و فرامنطقهای(مثل آمریکا، روسیه، چین و اتحادیه اروپا) تأثیر پذیرفته است. رقابتها، دشمنیها، تفوق طلبیها و پویاییهای امنیتی کشورهای منطقه و قدرتهای بزرگ در جغرافیای افغانستان، سبب شده است که این کشور در ایجاد دولت ملی و فراگیر با چالشهای بینالمللی مواجه شده و نتواند پایهگذار دولت ملی در افغانستان باشد. ازاینرو، مسئله یاد شده با استفاده از چارچوب نظری «نظریه مجموعه امنیتی منطقهای» و روش توصیفی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده حکایت از آن دارد که رقابتهای ژئوپولیتیکی، مناقشه دیورند و فعالیت گروه داعش در افغانستان، چالشهای هستند که با تأثیر پذیری از متغیرهای منطقهای و فرامنطقهای این کشور را در بازه زمانی بیست ساله (۲۰۲۱-۲۰۰۱) به چالش کشیده است.
حیدری,محمد تمیم و سیمبر,رضا . (1403). چالشهای ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر نقش قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای (۲۰۲۱-۲۰۰۱). فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 30(ویژه نامه), 3-42.
MLA
حیدری,محمد تمیم , و سیمبر,رضا . "چالشهای ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر نقش قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای (۲۰۲۱-۲۰۰۱)", فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 30, ویژه نامه, 1403, 3-42.
HARVARD
حیدری محمد تمیم, سیمبر رضا. (1403). 'چالشهای ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر نقش قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای (۲۰۲۱-۲۰۰۱)', فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 30(ویژه نامه), pp. 3-42.
CHICAGO
محمد تمیم حیدری و رضا سیمبر, "چالشهای ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر نقش قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای (۲۰۲۱-۲۰۰۱)," فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 30 ویژه نامه (1403): 3-42,
VANCOUVER
حیدری محمد تمیم, سیمبر رضا. چالشهای ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر نقش قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای (۲۰۲۱-۲۰۰۱). مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 1403; 30(ویژه نامه): 3-42.
