سیاست خارجی چندجانبه‌گرای قزاقستان، موازنه سازی و مدیریت تعاملات در آسیای مرکزی

اکرمیان, سید محمد حسین; طالبی متین, علی اکبر

doi:10.22034/ca.2026.2089473.1991

سیاست خارجی چندجانبه‌گرای قزاقستان، موازنه سازی و مدیریت تعاملات در آسیای مرکزی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سید محمد حسین اکرمیان ¹

علی اکبر طالبی متین ²

¹ دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تهران و پژوهشگر راهبردی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

² رایزن سابق فرهنگی ج.ا.ا ایران در قزاقستان و دکتری مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

10.22034/ca.2026.2089473.1991

چکیده

قزاقستان به‌عنوان یکی از کشورهای پیشرو آسیای مرکزی از زمان استقلال در سال 1990 تاکنون، پیروی از الگوی سیاست خارجی چندجانبه‌گرای متوازن را در تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای با قدرت‌های شرق (اعم از چین و روسیه) و قدرت‌های غربی (اعم از اتحادیه اروپا و آمریکا) مدنظر قرار داده است. تلاش برای بهره‌گیری از منافع متقابل «چندسطحی و غیرقابل‌تقسیم»، پیگیری «رویه‌ها و اصول متقابل» و همچنین اقدام و عمل در سطح «مقابله‌به‌مثل» در روابط و تعامل با بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، در دستور کار حکمرانی این کشور است. این نگاشته در پی پاسخگویی به این سؤال است؛ «دلایل انتخاب سیاست خارجی چندجانبه قزاقستان چه بوده و سطوح این روابط در تعاملات با قدرت‌های شرقی و غربی چگونه است؟» نگاشته بر این فرض متکی است؛ «سیاست خارجی قزاقستان با قدرت‌های شرقی و غربی در قالب الگوی چندجانبه‌گرایی متوازن و در سطوح مختلف شکل‌گرفته و تداوم‌یافته است.». در این نگاشته، سطوح این ارتباط به‌صورت موردی و نسبت به چهار بازیگر؛ چین و روسیه (در قالب بازیگران شرقی) و آمریکا و اتحادیه اروپا (در قالب بازیگران غربی) تبیین و تحلیل خواهد شد. شیوه گردآوری داده در این متن، بهره‌گیری از الگوی کتابخانه‌ای و از حیث روشی مبتنی بر الگوی توصیفی - تحلیلی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که پیگیری الگوی «مستقل»، «متعامل»، «کثرت‌گرا» و «هوشمند» سیاست خارجی قزاقستان در قبال قدرت‌های شرق و غرب در قالب موازنه‌گرایی چندجانبه‌گرایانه رخ‌داده و تداوم‌یافته است

کلیدواژه‌ها

قزاقستان

چندجانبه‌گرایی متوازن

بلوک شرق و غرب

آسیای مرکزی

اوراسیا

موضوعات