ایران در دریای خزر با چهار کشور ساحلی دیگر همسایه است که از بین آنها دو کشور روسیه و قزاقستان جزو بزرگترین صادرکنندگان غلات و گندم در جهان هستند. ایران نیز فناوری پیشرفته و توانمندی ویژهای در حوزه فرآوری غلات و تولید غذا دارد که همواره بیشتر ظرفیت آن نیمهفعال است. پرسش اصلی این است که کریدور غلات در دریای خزر چه فایدهای برای ایران دارد و تهران چگونه میتواند زمینه ایجاد و توسعه آن را فراهم کند؟ در این پژوهش از دو نظریه «مزیت نسبی» و «مزیت نسبی محلی» استفاده شده که بر مبنای آنها ایران از فرصتهایی مانند فناوری پیشرفته برای فرآوری غلات، چارچوبهای قانونی نظیر موافقتنامه اتحادیه اقتصادی اوراسیا و مسیر جغرافیایی سریع و کوتاهتر مانند کریدور شمال - جنوب برخوردار است. به دلیل برخی اشتباهات موجب شده که ایران نتواند به صادرکننده غلات فرآوریشده در جهان تبدیل شود. با بهرهگیری از الگوی ترکیه، ایران میتواند با تولید غلات موردنیاز خود در داخل، مازاد بر آن را بهمنظور فرآوری از روسیه و قزاقستان وارد کرده و سپس با ایجاد ارزش افزوده آن را به سایر کشورها صادر کند. درنتیجه باتوجه به این عوامل و قابلیت ایران برای انتقال این کالاها، دریای خزر میتواند به یک کریدور بینالمللی در زمینه غلات تبدیل شود که طی آن یک نوع زنجیره ارزش بین سه کشور ساحلی بهوجود میآید.
