توافق آتشبس نوامبر ۲۰۲۰ میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در خصوص منطقه قرهباغ، نقطه عطفی در ساختار ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی محسوب میشود که مرزهای سیاسی و موازنههای امنیتی منطقه را بازتعریف کرده است. این توافق نهتنها قدرت بازیگران محلی را تغییر داد، بلکه نفوذ بازیگران فرامنطقهای را نیز گسترش داد و چالشها و فرصتهای جدیدی را برای کشورهای همجوار، بهویژه جمهوری اسلامی ایران، ایجاد نمود. از منظر راهبردی ایران، پیامدهای این تحولات دوگانه است: از یک سو، بازگشایی مسیرهای ترانزیتی و امکان توسعه زیرساختهای انرژی و حملونقل، فرصتهای اقتصادی قابلتوجهی را فراهم ساخته و نقش ایران را بهعنوان یک بازیگر کلیدی منطقهای تقویت میکند؛ از سوی دیگر، تغییر موازنههای امنیتی و افزایش حضور نظامی و سیاسی بازیگران خارجی، تهدیدهای بالقوهای برای ثبات مرزهای شمال غربی و امنیت ملی ایران ایجاد میکند. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل کیفی، تحولات ژئوپلیتیک پس از توافق ۲۰۲۰ و پیامدهای آن بر منافع اقتصادی و امنیتی ایران را بررسی و ارزیابی میکند. یافتهها تأکید میکنند که اتخاذ سیاستهای هوشمندانه، متوازن و چندجانبه در تعامل با بازیگران منطقهای، برای حفظ و ارتقای منافع ملی ایران حیاتی است.
جوکار,علی اکبر و ولی زاده,اکبر . (1404). تغییرات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی بعد از توافق نوامبر سال 2020 و تاثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31(131), 139-172. doi: 10.22034/ca.2025.731854
MLA
جوکار,علی اکبر , و ولی زاده,اکبر . "تغییرات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی بعد از توافق نوامبر سال 2020 و تاثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران", فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31, 131, 1404, 139-172. doi: 10.22034/ca.2025.731854
HARVARD
جوکار علی اکبر, ولی زاده اکبر. (1404). 'تغییرات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی بعد از توافق نوامبر سال 2020 و تاثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران', فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31(131), pp. 139-172. doi: 10.22034/ca.2025.731854
CHICAGO
علی اکبر جوکار و اکبر ولی زاده, "تغییرات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی بعد از توافق نوامبر سال 2020 و تاثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران," فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31 131 (1404): 139-172, doi: 10.22034/ca.2025.731854
VANCOUVER
جوکار علی اکبر, ولی زاده اکبر. تغییرات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی بعد از توافق نوامبر سال 2020 و تاثیر آن بر منافع اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 1404; 31(131): 139-172. doi: 10.22034/ca.2025.731854
