رویکرد آبی طالبان: تاثیر پروژه قوش تپه بر تعارض و همکاری منطقه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر

10.22034/ca.2025.2067629.1907
چکیده
با توجه به کمبود منابع آبی ، نحوه مدیریت و بهره‌برداری از رودخانه‌های مرزی می‌تواند به‌عنوان منبعی برای همکاری‌های کشورها یا بستر تشدید تنش و منازعه عمل کند . کشورهای منطقه آسیای مرکزی نیز با توجه به محدودیت های گسترده که در عرصه منابع آبی از آن برخورداند نسبت به هرگونه تغییر و تحول در عرصه های منابع آاب خود بشدت حساس هستند لذا با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی افغانستان و آسیای مرکزی، رودخانه‌های مشترک میان این کشورها از اهمیت راهبردی برخوردارند و در کانون تعاملات سیاسی، اقتصادی و امنیتی منطقه‌ای قرار دارند. در سال‌های اخیر، بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان چشم‌انداز جدیدی را در مناسبات هیدروپلتیک منطقه رقم زده است. سیاست‌های جدید طالبان در خصوص بهره‌برداری از منابع آبی، از جمله پروژه‌هایی نظیر کانال قوش‌تپه، نگرانی‌هایی را در میان کشورهای پایین‌دست به‌ویژه ازبکستان و تاجیکستان ایجاد کرده است.پرسش‌های اصلی این تحقیق آن است که چگونه سیاست‌های آبی طالبان بر تعادل هیدروپلتیک منطقه تأثیر گذاشته و چه فرصت‌ها یا تهدیدهایی برای آینده همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه آب ایجاد شده است؟ در فرضیه نیز تاکید شده است که طالبان با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی کشور افغانستان و عدم تعهد به رژیم‌های الزام‌آور آبی، سعی در افزایش اهرم‌های فشار و کسب منافع راهبردی از طریق پروژه‌هایی چون کانال قوش‌تپه دارد این پژوهش با بهره‌گیری از نظریه‌های هیدروپلتیک، به دنبال روشن‌سازی دینامیک‌های نوظهور در تعاملات آبی منطقه و آینده همکاری یا منازعه آبی در منطقه آسیای مرکزی است .

کلیدواژه‌ها