چکیده هدف این مقاله تحلیل تأثیرات اجرایی شدن کریدور اقتصادی چین-پاکستان (سیپک) بر موقعیت ژئواکونومیک ایران است. این کریدور یکی از پروژههای بزرگ زیرساختی منطقهای، ذیل ابرپروژه کمربند،راه شامل شبکه گستردهای در سه حوزه اصلی زیرساختی، انرژی و توسعه اقتصادی است. بهلحاظ جغرافیای، سیپک تنها یک پروژه دوجانبه که باعث تقویت روابط چین و پاکستان، توسعه اقتصادی پاکستان و تقویت نفوذ منطقهای چین در جنوب آسیا خواهد شد نیست، بلکه ابعاد و تأثیرات منطقهای قابلتأملی نیز دارد. بهلحاظ موضوعی نیز این پروژه ضرورتاً اقتصادی نیست و ابعاد سیاسی، اجتماعی و حتی امنیتی نیز دارد. در این متن، سیپک بر موقعیت ژئواکونومیکی منطقهای ایران تأثیراتی خواهد داشت که به ویژه در دو حوزه انرژی (صادرات گاز) و زیرساختی (ترانزیت) ملموس خواهند بود. این مقاله با روش تبیینی و در چهارچوب مفهومی ژئواکونومی جدید تلاش میکند این تأثیرات را مورد واکاوی قرار دهد. یافتههای مقاله نشان میدهند که هرچند تأثیر سیپک بر موقعیت ژئواکونومیکی ایران ترکیبی از فرصتها و چالشها است و از منظر فرصت، ایران میتواند با اتخاذ سیاست هوشمندانه از جمله ارتباط دادن ژئواکونومی خود با سیپک در قالب همکارهای کلان خود با چین از این پروژه بهعنوان یک فرصت برای توسعه و تقویت جایگاه منطقهای خود استفاده کند، اما به نظر میرسد، بُعد چالشی آن از جمله از طریق کاهش تقاضای پاکستان برای واردات گاز ایران و ارتقاء موقعیت ترانزینی این کشور از جمله بندر گوادار در برابر چابهار، موجب تضعیف نسبی موقعیت ژئواکونومیک ایران خواهد شد. واژگان کلیدی: کریدور اقتصادی چین-پاکستان، ژئواکونومی، ایران، خط لوله صلح، گوادار، چابهار.
بیگی درباغی,مهران و نوری,علیرضا . (1404). ماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران. فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31(130), 69-94. doi: 10.22034/ca.2025.729392
MLA
بیگی درباغی,مهران , و نوری,علیرضا . "ماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران", فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31, 130, 1404, 69-94. doi: 10.22034/ca.2025.729392
HARVARD
بیگی درباغی مهران, نوری علیرضا. (1404). 'ماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران', فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31(130), pp. 69-94. doi: 10.22034/ca.2025.729392
CHICAGO
مهران بیگی درباغی و علیرضا نوری, "ماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران," فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 31 130 (1404): 69-94, doi: 10.22034/ca.2025.729392
VANCOUVER
بیگی درباغی مهران, نوری علیرضا. ماهیت و اهداف کریدور اقتصادی چین-پاکستان: واکاوی تأثیرات بر موقعیت ژئواکونومیک ایران. مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز, 1404; 31(130): 69-94. doi: 10.22034/ca.2025.729392
